Reflecties op eenzaamheid in coronatijd

Is er in tijden van corona een nieuw denken over eenzaamheid nodig? Andries Baart, grondlegger van de presentiebenadering, vindt van wel. Recent publiceerde hij het essay ‘Wat heet eenzaam?’. Hij schrijft: “De wens om de verschillen en de nuances te tonen wordt ook ingegeven door de wens om ‘eenzamen’ afgestemd bij te staan: verschillende gestalten van ‘eenzaamheid’ vragen verschillende antwoorden.”

Inloophuizen, buurtpastoraat en straatpastoraat werken volgens de presentiebenadering. De grondlegger hiervan is hoogleraar Andries Baart. De presentiebenadering draait om liefdevolle aandacht, luisteren naar wat mensen daadwerkelijk vragen en daar je zorg op afstemmen. Door aandacht, aanwezigheid en toewijding voelen kwetsbare mensen zich gezien en serieus genomen.

Eenzaamheid in coronatijd
Recent publiceerde Andries Baart een diepgaand essay met de titel ‘Wat heet eenzaam?’, over eenzaamheid in de coronatijd. Ouderen lijden onder eenzaamheid vanwege het bezoek- en aanraakverbod, psychiatrische patiënten kunnen niet meer live met hun arts spreken en ook bij thuiswerkers beging de eenzaamheid toe te slaan.

Gevarieerde werkelijkheid
Wat betekent ‘eenzaam’ voor hen precies? In het essay presenteert Baart een overzicht van de verschillende gestalten van moeizaam alleen-zijn. “Ik wilde aannemelijk maken dat onder wat men ‘eenzaamheid’ noemt een zeer gevarieerde werkelijk schuilgaat,” schrijft Baart.

“De wens om de verschillen en de nuances te tonen wordt ook ingegeven door de wens om ‘eenzamen’ – als ze hulp of steun zouden wensen – afgestemd bij te staan: verschillende gestalten van ‘eenzaamheid’ vragen verschillende antwoorden. Als theoreticus van de presentiebeoefening is dat voor mij essentieel: zorg moet, wil ze ‘goed’ zijn, steeds aansluiten en afstemmen, ze dienst contextueel en situationeel passend gemaakt te worden en dus nauwgezet rekening te houden met wat de concrete zorgontvanger doormaakt en waarmee hij of zij worstelt.

Lees het volledige essay ‘Wat heet eenzaam?’ hier.

gepubliceerd: 25 januari 2021